Viet Nature Conservation

Tổ chức thành công Hội thảo bảo tồn loài Vượn đen má trắng siki (Nomascus siki) tại Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình

QUẢNG BÌNH – Trung tâm bảo tồn thiên nhiên Việt (Thiên nhiên Việt) đã tổ chức thành công hội thảo nhằm công bố kết quả nghiên cứu của dự án “Đánh giá khu vực đa dạng sinh học của Vượn đen má trắng siki Nomascus Siki” và thảo luận về các biện pháp bảo tồn bền vững loài Vượn này vào ngày 19 tháng 9 năm 2019 tại thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình. Dự án này được tài trợ bởi Quỹ ARCUS.

Tham dự hội thảo có đại diện các cơ quan quản lý nhà nước về bảo tồn và đa dạng sinh học như Chi cục kiểm lâm tỉnh Quảng Bình và tỉnh Quảng Trị, Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Quảng Bình và Đơn vị quản lý rừng tại vùng đa dạng sinh học trọng điểm Trường Sơn (Khu bảo tồn thiên nhiên đề xuất Khe Nước Trong, khu bảo tồn thiên nhiên Bắc Hướng Hóa, rừng phòng hộ Long Đại, Lâm Trường Trường Sơn và Khe Giữa…). Vùng đa dạng sinh học trọng điểm Trường Sơn là nơi sinh sống  của hơn bốn mươi loài động vật bị đe dọa ở mức độ toàn cầu, trong đó có bốn loài mới cho khoa học được phát hiện trong một thập kỷ kể từ năm 1992 như Sao la, Thỏ vằn, Mang Trường Sơn và Mang lớn.

1

Loài vượn đen má trắng siki / Ảnh: EPRC

Loài Vượn đen má trắng siki là loài đặc hữu của Việt Nam và Lào, từng được cho là cùng loài với Loài vượn đen má trắng Nomascus leucogenys, được xếp hạng Nguy cấp (EN) trong  Sách đỏ IUCN và có thể được nâng cấp lên mức Rất nguy cấp (CR) nếu tình trạng của loài được nghiên cứu đầy đủ. Loài này cũng được bảo vệ theo luật pháp Việt Nam theo Nghị định 06/2019 /NĐ-CP. Loài này có vùng phân bố trong các tỉnh từ Hà Tĩnh đến Quảng Trị, nhưng tập trung chủ yếu ở tỉnh Quảng Bình. Quần thể loài này đang phải đối mặt với nguy cơ suy giảm số lượng nghiêm trọng do mất môi trường sống hoặc môi trường sống bị nhiễu loạn do các hoạt động khai thác gỗ, săn bắn và thu hái  lâm sản ngoài gỗ (Phong Lan) bằng cách chặt hạ cây bởi người dân địa phương.

Kết quả khảo sát các năm 2016, 2018 và 2019 của Thiên nhiên Việt chỉ ra rằng khu vực đa dạng sinh học trọng điểm Trường Sơn có số lượng quần thể Vượn đen má trắng lớn nhất tại Việt Nam và có lẽ trên cả thế giới (Việt Nam và Lào), với 281 đàn được ghi nhận: 53 đàn tại Bắc Hướng Hóa, 119 đàn tại Khe Nước Trong, 39 đàn tại Lâm trường Khe Giữa, 55 đàn tại Rừng phòng hộ Long Đại và 15 đàn tại Lâm trường Trường Sơn. Điểm phân bố với số lượng lớn thứ tư của loài Vượn siki là ở Vườn quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng, nằm sát phía bắc của vùng đa dạng sinh học trọng điểm Trường Sơn, với 50 đàn được ghi nhận vào năm 2009. Tổng số lượng quần thể Vượn siki trong toàn bộ phạm vi phân bố tại Việt Nam là 347 đàn.

IMG_20190927_154811

Toàn cảnh hội thảo

Hội thảo cũng là cơ hội để các đại biểu thảo luận và đề xuất các hoạt động bảo tồn và nghiên cứu tiếp theo để cập nhật tình trạng của quần thể loài này trên lãnh thổ Việt Nam. Hội thảo đã nhận được nhiều ý kiến, đề xuất đóng góp tích cực và sâu sắc từ nhiều đại biểu. Dưới đây là một số đề xuất và gợi ý nhận được đồng thuận của đại biểu:

  • Tiếp tục thực hiện nghiên cứu tại các khu vực đã có ghi nhận về phân bố của loài Vượn siki nhưng dữ liệu đã không còn cập nhật. Phối hợp với các cơ quan quản lý liên quan của CHDCND Lào để có được những nghiên cứu tổng thể về tình trạng của loài Vượn và tiềm năng bảo tồn cấp khu vực có phân bố của loài;
  • Thiên Nhiên Việt chia sẻ các phương pháp nghiên cứu để điều tra loài Vượn siki và tổ chức đào tạo về phương pháp khảo sát cho các đơn vị quản lý rừng để họ có thể tự giám sát loài này, từ đó có đóng góp cho các nỗ lực nghiên cứu của tổ chức;
  • Mỗi đơn vị quản lý rừng sẽ đưa kết quả điều tra loài vào trong các kế hoạch hành động quản lý rừng bền vững của đơn vị, đồng thời phối hợp với Chi cục kiểm lâm tỉnh để thắt chặt việc bảo vệ động vật hoang dã trong các khu vực quản lý, ngăn chặn các hoạt động săn bắn và khai thác trái phép;
  • Nên giám sát định kỳ quần thể loài Vượn siki, sử dụng máy ghi âm (ví dụ SM4) để giám sát quần thể, khả năng sẽ khả thi và tiết kiệm chi phí hơn;
  • Thiên Nhiên Việt sẽ hỗ trợ cho các đơn vị quản lý rừng xây dựng kế hoạch quản lý rừng bền vững đồng thời triển khai công tác huy động thêm sự tham gia của cộng đồng vào công tác bảo vệ rừng;
  • Thiên Nhiên Việt sẽ tìm kiếm thêm nguồn lực để hỗ trợ cải thiện sinh kế cho các cộng đồng sống phụ thuộc vào rừng nhằm giảm áp lực lên tài nguyên rừng và động vật hoang dã;
  • Nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo tồn loài Vượn siki là rất cần thiết và cần được tiếp tụ
  • IMG_20190927_154832     Ông Phạm Hồng Thái, Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh Quảng Bình phát biểu tại hội thảoPhát biểu tại hội thảo, ông Phạm Hồng Thái, Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh Quảng Bình cho biết “Trung tâm bảo tồn Thiên nhiên Việt đã thực hiện một nghiên cứu rất tốt về loài Vượn đen má trắng siki với kết quả nghiên cứu chính xác và đáng tin cậy. Các chủ rừng nên đưa công tác bảo tồn loài này vào kế hoạch quản lý rừng của đơn vị mình”. Ông khẳng định Thiên Nhiên Việt là một đối tác nhiệt tình, tích cực trong công tác bảo tồn động vật hoang dã. Ông cũng chỉ đạo cho các cơ quan chính phủ liên quan theo sát các hoạt động và kêu gọi các chủ rừng thực hiện các hành động cần thiết để bảo vệ loài Vượn đen má trắng siki.